مشکلات موجود در رابطه با نیروی انسانی بهداشت و درمان

برخی از مشکلات مربوط به نیروی انسانی در بخش بهداشت و درمان که باید در برنامه ریزی نیروی انسانی به آن توجه کافی مبذول شود اشاره شده است :

  • روشن نبودن نقش و مسئولیت رده ها و سطوح مختلف کارکنان.
  • شرح وظایف نامناسب.
  • فقدان تطابق بین نیازهای جامعه و دانشگاه ها و مراکز آموزشی، به طوریکه از بسیاری از فارغ التحصیلان بهره چندانی در جهت نیازهای جامعه حاصل نمی شود.
  • گاها پائین بودن کیفیت آموزشی.
  • مهاجرت نیروی انسانی به کشورهای خارجی بعلل گوناگون
  • عدم وجود مدیران کارآمد و آموزش دیده به اندازه کافی در سطوح مختلف ارائه خدمات
  • اختلاف بسیار قابل توجه حقوق و مزایای پرسنل مختلف در بخش بهداشت و درمان که گاهاً باعث مشکلات می گردد.
  • معیارهای ناکافی در زمینه کارآیی و بازدهی کارکنان
  • و بالاخره عدم وجود یک سیستم ارزشیابی و رتبه بندی کارکنان

اعتبارات هزینه ای بهداشتی درمانی کشور

اعتباراتی که در هر کشور به بخش بهداشت و درمان اختصاص داده می شود جزئی از کل بودجه آن کشور بوده و به وضعیت سیاسی و اقتصادی آن کاملاً بستگی دارد، بنابراین سهم بهداشت و درمان از کل تولید ناخالص ملی در هر کشوری متفاوت است. کشورهای پیشرفته بین 9-5 (و گاها بیشتر) از درآمد ناخالص ملی خود را  صرف بهداشت می نمایند در حالیکه کشورهای فقیر 3-2 درصد از این درآمد را در این راه صرف می کنند حال اگر توجه شود که همان 9-5 درصد درآمد کشورهای پیشرفته در بیشتر موارد از کل درآمد کشورهای فقیر مشابه، بیشتر است به اختلاف فاحشی که در این زمینه وجود دارد پی خواهیم برد . در ایران معمولاً بین 5/2 تا 5/3 درصد کل بودجه صرف بهداشت و درمان می شود و با وجودیکه بودجه ملی ایران در سالهای اخیر افزایش یافته ولی هزینه دولت در بخش بهداشت و درمان بهمان نسبت بالا نرفته است. در حالی که یک جمعیت سالم می تواند همکاری مولد بیشتری در توسعه کلی داشته و در تأمین مراقبت های بهداشتی و منافع رفاهی به حمایت های اجتماعی کمتری نیاز داشته باشد. بنابراین، سرمایه گذاری در تأمین سلامت و تندرستی مثبت، منافع اجتماعی و اقتصادی ویژه ای را برای کل جامعه در برخواهد داشت.

بهر حال تهیه و تدوین بودجه بهداشت و درمان باید در محدوده بودجه ای باشد که از سازمان برنامه و بودجه برای هزینه های جاری و عمرانی اعمال می شود.

تهیه بودجه اغلب بر پایه اطلاعات گذشته بوده و منعکس کننده هزینه های جاری عملیاتی نمی باشد. اعتبارات هزینه ای (بودجه جاری) شامل اعتباراتی است که مستقیماً مربوط به وظایف وزارتخانه یا مؤسسات دولتی است و تحت عنوان و طبقه بندی خاص منظور می گردد و در زمینه های جاری و موضوع فعالیت دستگاه و توسعه مورد نظر داده شده و به مصرف می رسد. برای مثال در بخش بهداشت و درمان حقوق پرسنل، هزینه های واکسیناسیون، خرید و یارانه دارو، آموزش نیروی انسانی و آموزش دانشگاهی از هزینه های جاری است که در قالب بودجه جاری پیش بینی می گردد.

بودجه عمرانی به منظور اجرای برنامه های عمرانی است که شامل ساخت و سازهای دولتی می باشد. بودجه جاری و عمرانی از محل درآمدهای عمومی دولت تأمین می شود. ( این درآمدها شامل درآمدهای حاصل از فروش نفت، وصول مالیات و سایر  موارد مشابه می باشد).

ساخت خانه ی بهداشت، مراکز آزمایشگاه تشخیص طبی، بیمارستان ها، پایگاه های بهداشتی از نمونه هزینه های عمرانی است که در قالب بودجه عمرانی دستگاه های دولتی پیش بینی می گردد.

اعتبارات هزینه ای دانشگاه های علوم پزشکی در دو فصل بهداشت و درمان و آموزش عالی و به صورت اصلی با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مبادله، اما بودجه عمرانی دانشگاه های علوم پزشکی در دو قسمت استانی و ملی مبادله موافقتنامه می شود.

مطابق بخشنامه ای که در اوائل سال 1381 به دانشگاه های علوم پزشکی ابلاغ شده است سیاست های کلان مرتبط به بخش بهداشت و درمان در برنامه سوم توسعه بشرح زیر است :

استمرار سیاست تحدید موالید

تقویت و توسعه همکاریهای بین بخشی با تأکید بر حوزه های مربوط به محیط زیست، تغذیه و شیوه های زندگی و کیفیت آن

توانمند نمودن افراد از طریق بهبود وضعیت اقتصادی و ارتقاء فرهنگ تغذیه و جهت دادن سیاست های حمایتی دولت به سوی افراد نیازمند و آسیب پذیرد.